صاحب‌نظر متوجه عيب و ايرادى در زبان و بيان ترجمه شد ، « به ديدهء اغماض » ننگرد و مترجم را توسط ناشر آگاه كند تا در چاپ‌هاى بعدى اصلاح شود ، و گرنه منظور ، بزرگ جلوه دادن دشوارىهاى ترجمهء اين اثر نيست . آدام الئاريوس به زبان‌هاى تركى و فارسى آشنا بوده و گلستان سعدى را به زبان آلمانى برگردانده است ، بنابراين در اثر خود در بسيارى جاها از واژه‌هاى تركى و فارسى استفاده كرده كه عينا در پانويس آورده‌ام و اين كار از جهت اينست كه اعتماد خواننده را نسبت به نوشته جلب كنم و دقت او برانگيزم . بسيارى از اين لغات امروزه تغيير شكل داده و يا به كلى منسوخ شده‌اند مثلا مراسمى را كه ما امروزه « عاشورا » و يا « چهارشنبه‌سورى » مىناميم ، به صورت « عاشورا » و « چهارشنبه سور » آورده است . در آن زمان به « كدو » كباخ مىگفتند كه واژه‌ائى تركى است و امروز كباخ منسوخ شده است و از اين قبيل در تعيين شكل اصلى اين واژه‌ها ، هر جا كه ترديد داشتم ، لغاتى چون « احتمالا » و « شايد » را جلوى آنها گذاشته‌ام و كوشش كرده‌ام ، لغات و اصطلاحات تركى و فارسى را با زبان فارسى و تركى آذرى امروزى مقابله كنم و هر جا كه به سبب منسوخ شدن آن واژه و يا اصطلاح با ناكامى روبرو شده‌ام آن را به همان حال گذاشته‌ام تا شايد صاحب‌نظرى از سر لطف مرا يارى دهد . حواشى متعلق به ويرايشگر آلمانى را با نشانهء « و - آ » و آنچه را كه خود در پانويس آورده‌ام به رسم متداول ، با حرف « م » مشخص كرده‌ام . براى سهولت كار خوانندگانى كه بخواهند ماه‌هاى مسيحى را با ماه‌هاى ايرانى مقابله كنند ، جدولى به همين منظور در آخر كتاب آورده‌ام . فهرست منابع و مآخذى كه در تهيهء اين مقدمه و حواشى از آن‌ها استفاده شده ، در آخر كتاب آمده است و خواننده مىتواند مشخصات كامل منابعى را كه در پانويس‌ها به آن‌ها اشاره كرده‌ام در فهرست ياد شده بازيابد . علاوه بر فهرست جداگانه معيارهاى سنجشى ، تعداد ديگرى از اين گونه معيارها فقط يك بار در متن به كار رفته است ، لذا شرح اين معيارها را در پانويس مربوط به آن آورده‌ام و كوشش كرده‌ام مشخصات و شرح حال شخصيت‌هاى